‘Het heeft geen zin om boos te worden’

EINDHOVEN – ,,Klimmen is als fietsen”, zegt Martin van Dam (70) in sportklimhal Neoliet in Eindhoven-Noord. ,,Je verleert het niet.” Hij heeft sinds anderhalf jaar de ziekte van Parkinson. Maar na vijftig jaar, klimt hij weer.

Recentelijk onderzoek toont aan, dat klimmen gunstige effecten kan hebben op mensen met parkinson. Martin kwam via een artikel in het ED in aanraking met het project parKLIMson, dat vorig jaar gestart werd in Eindhoven.

,,Ik klom een tijdje rond mijn achttiende”, zegt Martin. ,,Dat gebeurde buiten in de natuur. Door parkinson en het lezen van dat krantenartikel, heb ik het klimmen opgepakt. Tegenwoordig ben ik drie keer per week te vinden in Neoliet.”

Ongeneeslijk

Bij de chronische aandoening parkinson, sterven zenuwcellen in de hersenen langzaam af. Dat veroorzaakt een tekort aan dopamine, een stofje dat nodig is om bewegingen soepel te laten verlopen.

Dat kan leiden tot verschillende klachten, zoals stijve spieren, traag bewegen en evenwichtsproblemen. Het trillen van het lijf is het bekendste symptoom van parkinson.

Mede omdat er weinig bekend is over de ziekte, kan deze (nog) niet genezen worden. Maar de meeste patiënten hebben baat bij medicatie en in beweging blijven. Dit kan het aftakelingsproces verlangzamen en dragelijker maken.

,,Mijn schrijven werd anderhalf jaar geleden priegelig”, zegt gepensioneerd fysiotherapeut Martin. ,,Je vermoedt dan al iets. Je doet vervolgens testjes, en je gaat naar de huisarts. Weer wat later bevestigde de neuroloog mijn vermoeden.”

,,Wat je denkt na zo’n diagnose? Nou, dat het vreselijk is. Maar het heeft geen zin om boos te worden. Probeer het te aanvaarden en denk vooruit. Leef gezond en probeer stress te vermijden.”

Hij kon meteen beginnen met medicatie. Een medicijn als levodopa vangt het tekort aan dopamine in de hersenen op. Dat helpt bij het positief beïnvloeden van symptomen.

Boost

ParKLIMson is een initiatief van voormalig topklimmer Ton van den Berg, die zelf gediagnosticeerd werd met de ziekte. Hij richtte samen met zijn maat Leo Broekmans de Stichting parKLIMson op. Broekmans is manager van een aantal Neoliet-klimhallen.   

Vrijwel alle deelnemers aan het project krijgen door het klimmen een lichamelijke én mentale boost. Deze sport draagt hoogstwaarschijnlijk bij aan een betere balans, meer spierkracht en een betere coördinatie. En op mentaal vlak lijkt het zelfvertrouwen van de participanten te groeien.   

Het project blijkt aan te spreken. Zo vindt het inmiddels navolging in veel andere steden. De parKlimson-groep in Eindhoven bestaat uit vijftien mensen. Daar zijn personen bij, die eerder wat in het klimmen hebben gedaan. Maar er doen ook mensen mee, die pas na hun diagnose kennismaakten met de klimsport.

Ervaren klimmers als Broekmans, houden in Neoliet alles en iedereen nauwlettend in de gaten. En ze helpen waar nodig. Ook mensen met zware klachten kunnen hierdoor ervaren wat klimmen behelst.     

Na een klimsessie is er koffie. Een goede gelegenheid voor de groepsleden om met elkaar te praten over onder meer hun ziekte. Martin houdt zich deze vrijdag een beetje afzijdig van de koffietafel. ,,Ik snap het sociale aspect helemaal”, zegt-ie. ,,Maar ik ben er een beetje huiverig voor, dat je te horen krijgt wat je allemaal te wachten staat.”

Voldoening

Martin maakte de afgelopen jaren meer ingrijpends mee. ,,Je hebt alles, zou je zeggen. Een goed pensioen, een mooi huis, een auto, familie en vrienden. Maar elke keer als ik thuiskom, is dat grote huis leeg. Mijn vrouw overleed drie jaar geleden. Ik mis haar.”

,,Tegelijkertijd prijs ik me gelukkig met onze vier dochters en drie kleinkinderen. Ze wonen niet in de buurt, toch zijn ze er voor me.”

,,En mooi, dat ik weer klim. Dat is goed voor lichaam én geest. Het geeft voldoening en een bepaalde rust.”

,,Oké, de fijne motoriek in mijn rechterhand wordt minder”, vervolgt Martin. ,,En ik heb het idee dat mijn spraak wat afvlakt. Maar het is nog goed te doen, hoor.”

,,Misschien ben ik over een tijd invalide. Het is ook mogelijk, dat ik tot mijn negentigste aardig functioneer. In een hoekje gaan zitten janken, helpt sowieso niet.”

Info:

parklimson.nl

neoliet.nl

hersenstichting.nl